Czy za uzależnienie odpowiada sam nałóg, czy również decyzje człowieka, który po raz pierwszy sięga po substancję? Na to pytanie odpowiedzą uczniowie toruńskich szkół ponadpodstawowych podczas wyjątkowego wydarzenia profilaktyczno-edukacyjnego „Proces Nałogu”.

Fundacja „Powiedz NIE!” we współpracy z Sądem Rejonowym w Toruniu organizuje 1 października 2026 r. w godz. 9:00–11:00 symulowaną rozprawę sądową, która odbędzie się w prawdziwej sali rozpraw toruńskiego sądu.

Na ławie oskarżonych stanie Nałóg

„Proces Nałogu” to nietypowa forma edukacji profilaktycznej. Na ławie oskarżonych nie zasiądzie człowiek, lecz symboliczna postać – Nałóg.

Oskarżenie będzie próbowało wykazać, że Nałóg stopniowo przejął kontrolę nad życiem Pokrzywdzonego, początkowo oferując przyjemność i poczucie kontroli, a z czasem prowadząc do jej utraty.

Obrona przedstawi argumenty wskazujące, że Pokrzywdzony podejmował własne decyzje, miał możliwość odmowy, wycofania się lub zwrócenia się o pomoc.

Ostateczna decyzja należeć będzie do młodzieżowego składu orzekającego. Wyrok nie zostanie wcześniej przygotowany – powstanie na podstawie argumentów przedstawionych podczas rozprawy.

Młodzież wcieli się w role uczestników procesu

Uczniowie otrzymają role sędziów, prokuratora, obrońcy, oskarżonego – Nałogu, Pokrzywdzonego oraz świadków obu stron.

Nie otrzymają gotowego scenariusza – poznają jedynie swoje role i informacje dostępne dla poszczególnych postaci. O przebiegu rozprawy zdecydują ich argumenty, kreatywność i umiejętność dyskusji.

Nad wydarzeniem czuwać będzie Jędrzej Czerwiński – Prezes Sądu Rejonowego w Toruniu, który wprowadzi uczestników w zasady funkcjonowania rozprawy i role procesowe.

Trzy szkoły, trzy zespoły

Do udziału zaproszone są trzy toruńskie szkoły ponadpodstawowe. Każda placówka może zgłosić grupę maksymalnie 10 uczniów oraz 2 opiekunów.

Uczestnicy zostaną podzieleni na:

• Grupę Obrony – oskarżony „Nałóg”, obrońca i świadkowie obrony,
• Grupę Oskarżenia – Pokrzywdzony, prokurator i świadkowie oskarżenia,
• Grupę Sądu – sędziowie, świadek policjant oraz obserwatorzy procesu.

Prawdziwa sala rozpraw i prawdziwe emocje

Wydarzenie odbędzie się w sali rozpraw nr 120 Sądu Rejonowego w Toruniu. Uczestnicy odgrywający role procesowe otrzymają możliwość wystąpienia w togach, a narada młodzieżowego składu orzekającego odbędzie się w sali narad sędziów.

W programie znajdą się m.in. przesłuchania świadków, mowy końcowe stron, narada składu orzekającego, ogłoszenie wyroku oraz wspólne omówienie mechanizmów powstawania i rozwoju uzależnień.

Zgłoszenia szkół

Udział w wydarzeniu jest bezpłatny. Ze względu na ograniczoną liczbę miejsc organizatorzy mogą przyjąć maksymalnie trzy szkoły.

O zakwalifikowaniu decyduje kolejność zgłoszeń.

Formularz zgłoszeniowy dostępny jest na stronie Fundacji „Powiedz NIE!”:

https://powiedznie.org/zrob-z-nami-event/non-profit/proces-nalogu

Po zakwalifikowaniu szkoły otrzymają szczegółowe informacje organizacyjne oraz materiały pomocne w przygotowaniu uczniów.

Każdy aktywny uczestnik wydarzenia otrzyma pamiątkowy dyplom udziału w „Procesie Nałogu”.

Fundacja „Powiedz NIE!” zaprasza szkoły, nauczycieli, pedagogów i młodzież do udziału w wydarzeniu, które łączy edukację profilaktyczną z doświadczeniem prawdziwej rozprawy sądowej.